گریه یکی از روشهای اصلی بیان احساسات کودک است و زمانی که کودک ناراحت است، گریه کردن به عنوان ابزاری طبیعی برای ابراز غم، خشم یا نگرانی عمل میکند. بسیاری از والدین زمانی که کودکشان گریه میکند، به طور غریزی سعی میکنند او را آرام کنند و به او نصیحت بدهند. اما در این مواقع، نصیحت دادن میتواند به جای کمک کردن، تاثیرات منفی بر روحیه و احساسات کودک داشته باشد. در این مقاله از سایت دکتر شهین سعیدی فرد ، دلایل و عواقب نصیحت کردن کودک در هنگام گریه و همچنین راهکارهای مؤثر برای برخورد با احساسات کودک بررسی میشود.
دلایل عدم نصیحت کودک در هنگام گریه
در لحظات بحرانی و هنگامی که کودک احساسات خود را به شدت بروز میدهد، مثل گریه کردن، نصیحت کردن به دلیل عدم توانایی کودک در پردازش اطلاعات منطقی، میتواند اثرات منفی داشته باشد. در ادامه، دلایل مهمی که باید از نصیحت کردن کودک در حین گریه خودداری کرد آورده شده است:
- کاهش توانایی پردازش اطلاعات کودک
زمانی که کودک در حال گریه است، سیستم عصبی او تحت فشار است و این باعث میشود که توانایی کودک برای پردازش پیامها و اطلاعات به شدت کاهش یابد. در این لحظات، ذهن کودک قادر به دریافت نصیحتهای منطقی و مفهومی نیست و بیشتر به حمایت عاطفی و آرامش نیاز دارد. - ایجاد احساس بیتوجهی و عدم درک
نصیحت کردن در وسط گریه میتواند باعث شود که کودک احساس کند که کسی او را درک نمیکند. او به دنبال توجه و همدلی است و نصیحت در این شرایط میتواند او را تنها و بیپناه احساس کند. این امر ممکن است موجب افزایش استرس و ناراحتی او شود. - افزایش احساس گناه یا ضعف
وقتی که کودک در حال گریه است و والدین شروع به نصیحت کردن او میکنند، ممکن است کودک احساس کند که به خاطر احساساتش تحت انتقاد قرار گرفته است. این احساس میتواند به احساس گناه و ضعف منجر شود، که به طور منفی بر اعتماد به نفس کودک تأثیر میگذارد.
عواقب نصیحت کودک در وسط گریه
نصیحت دادن در زمانی که کودک در حالت عاطفی و هیجانی است میتواند عواقب نامطلوبی برای رشد روانی او داشته باشد. این عواقب میتواند به شکلهای مختلف ظاهر شود:
- کاهش ارتباط عاطفی با والدین
زمانی که کودک در حال ابراز احساساتش است و والدین به او نصیحت میکنند، ممکن است کودک احساس کند که والدینش به احساسات او اهمیت نمیدهند. این امر میتواند باعث کاهش اعتماد کودک به والدین شود و در نتیجه، ارتباط عاطفی میان آنها ضعیفتر شود. - افزایش استرس و اضطراب
نصیحت دادن در وسط گریه میتواند اضطراب کودک را بیشتر کند. در این مواقع، کودک به جای آرامش گرفتن، ممکن است احساس کند که درک نمیشود و این میتواند فشار روانی او را افزایش دهد. کودکانی که در این شرایط نصیحت میشوند، اغلب قادر به مدیریت احساسات خود نخواهند بود و ممکن است در آینده در مواجهه با مشکلات بیشتر دچار استرس شوند. - تشویق به سرکوب احساسات
نصیحتهای بیمورد میتواند به کودک این پیام را بدهد که احساسات منفی باید سرکوب شوند. این امر ممکن است منجر به این شود که کودک یاد بگیرد احساسات خود را درون خود نگه دارد و از بیان آنها بترسد. این سرکوب احساسات میتواند باعث مشکلات عاطفی در بزرگسالی شود.
راهکارهای مؤثر برای برخورد با احساسات کودک در حال گریه
در جایگزینی نصیحت کردن در هنگام گریه، والدین میتوانند از روشهای مؤثرتری استفاده کنند که به کودک کمک میکند تا احساسات خود را به طور سالم بیان کند و در عین حال حمایت عاطفی لازم را دریافت کند. در ادامه به برخی از این راهکارها اشاره میکنیم:
- گوش دادن فعال و همدلی با کودک
یکی از مؤثرترین روشها برای کمک به کودک در حین گریه این است که به او گوش دهیم و احساساتش را درک کنیم. والدین باید با دقت به حرفهای کودک گوش دهند و از او بخواهند که احساساتش را بیان کند. جملههایی مانند «من درک میکنم که الان خیلی ناراحتی» یا «من با تو هستم، میخواهم کمک کنم» میتواند به کودک احساس حمایت و امنیت بدهد. - استفاده از روشهای تسکیندهنده
پس از آنکه کودک آرامتر شد، والدین میتوانند از روشهایی مانند در آغوش گرفتن، نوازش کردن یا دادن یک شئ آرامشبخش (مثلاً یک اسباببازی یا پتوی نرم) برای تسکین کودک استفاده کنند. این کار به کودک کمک میکند تا احساس کند که در کنار والدینش ایمن است و به او تسکین میدهد. - پرسیدن سوالات مفید به جای نصیحت دادن
به جای اینکه بلافاصله نصیحت کنید، میتوانید سوالاتی بپرسید که کودک را تشویق به تفکر در مورد احساساتش کند. سوالاتی مانند «چرا این اتفاق باعث ناراحتیات شده؟» یا «چطور میتوانی احساس بهتری پیدا کنی؟» میتواند به کودک کمک کند که احساسات خود را بهتر درک کرده و راهحلهایی برای آنها پیدا کند. - یاد دادن به کودک برای بیان احساسات به صورت سالم
یکی از مهارتهایی که باید به کودک آموخت این است که چگونه احساسات خود را به شیوهای سالم و مؤثر بیان کند. به جای اینکه کودک احساسات خود را سرکوب کند، والدین باید به او آموزش دهند که چگونه احساسات خود را با کلمات و جملات ساده بیان کند. برای مثال، میتوانید به کودک یاد دهید که بگوید: «من احساس ناراحتی میکنم چون نتواستم با دوستانم بازی کنم» یا من عصبانیم چون چیزی که میخواستم به دست نیاوردم. - ایجاد یک فضای امن برای ابراز احساسات
والدین باید فضایی را برای کودک فراهم کنند که او احساس کند میتواند هر زمان که لازم است، احساسات خود را بیان کند. این کار به کودک کمک میکند که احساسات خود را به شیوهای طبیعی و سالم ابراز کند، بدون اینکه از واکنشهای منفی یا سرزنش والدین ترسی داشته باشد.
نتیجهگیری
نصیحت کردن کودک در حین گریه معمولاً نه تنها کمکی به حل مشکل نمیکند، بلکه میتواند تاثیرات منفی بر روابط والدین و کودک و رشد روانی او بگذارد. به جای نصیحت کردن، والدین باید به کودک خود گوش دهند، همدلی کنند و از روشهای تسکیندهنده استفاده کنند تا کودک بتواند آرامش پیدا کند. با این روشها، والدین میتوانند به کودک کمک کنند تا احساسات خود را به شیوهای سالم و مؤثر مدیریت کرده و در عین حال از حمایت عاطفی لازم بهرهمند شود.
